Kontrola NIK w kujawsko-pomorskiej PSP. Przetargi przeprowadzono niezgodnie z przepisami

Najwyższa Izba Kontroli wykazała liczne nieprawidłowości przy zakupach realizowanych przez Państwową Straż Pożarną w województwie kujawsko-pomorskim. Kontrolą objęto zamówienia o łącznej wartości blisko 113 mln zł netto.

NIK zbadała zakupy prowadzone od stycznia 2019 roku do końca września 2025 roku. Kontrolerzy przeanalizowali 33 postępowania objęte przepisami prawa zamówień publicznych oraz 81 zamówień, w przypadku których stosowano wewnętrzne procedury jednostek PSP.

Nieprawidłowości stwierdzono w 32 z 33 postępowań objętych ustawą. Uchybienia wystąpiły także w 58 z 81 zamówień, do których nie miały zastosowania przepisy prawa zamówień publicznych. NIK oceniła ponadto, iż 91,7 tys. zł wydano w sposób niegospodarny.

Problemy wystąpiły we wszystkich skontrolowanych komendach. Część uchybień miała charakter formalny, jednak kontrolerzy ujawnili również naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości i proporcjonalności. W czterech jednostkach nie przestrzegano także własnych procedur dotyczących zakupów o wartości do 130 tys. zł.

Mimo wydania znacznych środków nie wszystkie zakupy odpowiadały aktualnym potrzebom jednostek. W komendach przez cały czas brakowało od jednego do kilkunastu elementów wyposażenia, między innymi przenośnych pomp do wody zanieczyszczonej, quadów i transporterów. Skutkowało to intensywniejszym wykorzystywaniem posiadanego sprzętu i jego szybszym zużyciem.

W KP PSP w Inowrocławiu dokonano zakupu samochodu operacyjnego, na skutek czego przekroczono planową liczbę takich pojazdów, choć wniosek w sprawie zwiększenia ich liczby skierowany do KW PSP w 2023 r. został odrzucony. Środki na zakup auta pozyskano z budżetu powiatu, a jako powód wskazano m.in. chęć ograniczenia emisji spalin, bo eksploatowane dotąd pojazdy mocno odbiegały od przyjętych w tym zakresie standardów. Po zakupie nowego pojazdu opisywane jako nieekologicznie pojazdy i tak przez cały czas wykorzystywano. Jednocześnie, pomimo wykazywania w latach 2021– 2024 potrzeby posiadania sprzętu transportowego – przyczepy, nie dokonano jej zakupu, ani nie podjęto działań w celu pozyskania środków na ten cel – napisano w raporcie NIK.

Według NIK przyczyną nieprawidłowości był między innymi brak wystarczającej liczby pracowników przeszkolonych w zakresie zamówień publicznych. Wskazano również na obciążenie funkcjonariuszy i pracowników obowiązkami z różnych dziedzin oraz nieskuteczny nadzór przełożonych.

Izba podkreśliła jednocześnie, iż zakupiony sprzęt trafił do komend, a objęte zamówieniami inwestycje i usługi zostały wykonane.

NIK zwróciła się do Komendanta Głównego PSP o zorganizowanie szkoleń dotyczących udzielania i realizacji zamówień publicznych. Zalecono także systematyczne uwzględnianie tej tematyki w planach kontroli jednostek Państwowej Straży Pożarnej.