Praca. Wypadek. Odszkodowanie ZUS
Jednorazowe odszkodowanie przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem wypadkowym, które w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznały stałego albo długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Świadczenie może otrzymać również ubezpieczony, u którego po zakończonym leczeniu stwierdzono uszczerbek na zdrowiu.
O świadczenie mogą ubiegać się także uprawnieni członkowie rodziny osoby, która zmarła w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
Nowa wysokość jednorazowego odszkodowania od 1 kwietnia 2026 r.
Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązują wyższe kwoty jednorazowego odszkodowania. Za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługuje 1781 zł.
Wysokość świadczenia jest powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem i stanowi 20% jego wartości za każdy procent uszczerbku na zdrowiu. Nowe stawki będą obowiązywać w okresie od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r.
Nowe stawki jednorazowych odszkodowań ZUS
W najbliższym okresie rozliczeniowym obowiązują następujące kwoty:
-
1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
-
1781 zł za każdy procent uszczerbku w przypadku jego zwiększenia o co najmniej 10 punktów procentowych,
-
31 162 zł w przypadku orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji,
-
31 162 zł w przypadku pogorszenia stanu zdrowia rencisty skutkującego takimi samymi orzeczeniami,
-
160 264 zł dla małżonka lub dziecka zmarłego ubezpieczonego albo rencisty,
-
80 132 zł dla innego członka rodziny zmarłego,
-
w przypadku większej liczby uprawnionych świadczenia są odpowiednio zwiększane zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Jak złożyć wniosek o jednorazowe odszkodowanie
Aby otrzymać świadczenie, należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kompletny wniosek. Dokumentacja powinna obejmować:
-
wniosek o jednorazowe odszkodowanie,
-
protokół powypadkowy lub dokumentację powypadkową sporządzoną przez pracodawcę,
-
zaświadczenie lekarskie potwierdzające zakończenie leczenia i rehabilitacji.
Po zakończeniu leczenia stopień uszczerbku na zdrowiu ocenia lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS. Na podstawie wydanego orzeczenia ZUS podejmuje decyzję o przyznaniu lub odmowie prawa do świadczenia. Odszkodowanie wypłacane jest w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji.
Jednorazowe odszkodowania wypłacone na Podkarpaciu
W 2025 roku podkarpackie oddziały ZUS wypłaciły 1310 jednorazowych odszkodowań wypadkowych na łączną kwotę przekraczającą 13,7 mln zł.
Oddział w Jaśle wypłacił 506 świadczeń o wartości blisko 5,2 mln zł, natomiast Oddział w Rzeszowie zrealizował 804 wypłaty na kwotę ponad 8,5 mln zł.
Kiedy jednorazowe odszkodowanie nie przysługuje
Prawo do świadczenia nie przysługuje, jeżeli wyłączną przyczyną wypadku było umyślne naruszenie przepisów bhp lub rażące niedbalstwo ubezpieczonego. Świadczenie nie zostanie również przyznane w przypadku, gdy pracownik był pod wpływem alkoholu lub substancji psychotropowych i w znacznym stopniu przyczynił się do wypadku.
Wyjątek stanowią wypadki ze skutkiem śmiertelnym, w których zastosowanie mają odrębne przepisy dotyczące uprawnionych członków rodziny.
Wsparcie finansowe po wypadku przy pracy
Jednorazowe odszkodowanie stanowi istotne wsparcie finansowe dla osób poszkodowanych w wypadkach przy pracy oraz dla rodzin osób zmarłych. Podwyższenie stawek od 1 kwietnia 2026 r. oznacza wyższe świadczenia dla ubezpieczonych, którzy ponieśli trwały uszczerbek na zdrowiu, oraz dla ich bliskich w sytuacjach najtragiczniejszych.
