Od 1 grudnia zmienią się limity dorabiania do wcześniejszych emerytur i rent. Dla części osób pracujących również w Warszawie i na Mazowszu grudniowa wypłata z premią może oznaczać mniejszy przelew z ZUS albo zawieszenie świadczenia. Nowe kwoty wynikają z ogłoszonych już danych o wynagrodzeniach, a przy sprawdzaniu limitu trzeba uwzględnić więcej niż samą pensję podstawową.
Fot. Lucigerma / Shutterstock.Od 1 grudnia granica zawieszenia wyniesie 12 112,20 zł brutto
Nowe progi dotyczą okresu od 1 grudnia 2026 roku do 28 lutego 2027 roku. Niższa granica wyniesie 6522 zł brutto miesięcznie. Przychód mieszczący się w tej kwocie pozwala osobie objętej limitami zachować świadczenie bez zmniejszenia z powodu dorabiania. Powyżej tego poziomu ZUS zmniejsza wypłatę. Przekroczenie drugiej granicy, wynoszącej 12 112,20 zł brutto, oznacza już zawieszenie świadczenia, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie emerytalnej.
Podstawę obliczeń stanowi komunikat prezesa GUS z 9 listopada 2026 roku. Przeciętne wynagrodzenie w 3. kwartale wyniosło 9317,01 zł. Ustawa z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS wiąże granice dorabiania z 70 proc. oraz 130 proc. takiego wynagrodzenia. Nakazuje też zaokrąglać je w górę do pełnych 10 groszy. Zastosowanie tych zasad daje odpowiednio 6522 zł i 12 112,20 zł.
Kwoty grudniowe podajemy jako wyliczenie na podstawie oficjalnych danych GUS i art. 104 ustawy. Na dzień przygotowania artykułu, 18 listopada, sprawdzona tabela wskaźników ZUS zawierała jeszcze limity obowiązujące od września. Nie trzeba jednak zgadywać wysokości nowych progów: dane stanowiące podstawę rachunku zostały już ogłoszone. W porównaniu z okresem wrzesień-listopad niższy próg wzrośnie o 58,80 zł, a górny o 109,10 zł miesięcznie.
| Przychód bez zmniejszenia świadczenia | 6463,20 zł brutto | 6522 zł brutto | 58,80 zł |
| Granica, po której przekroczeniu następuje zawieszenie | 12 003,10 zł brutto | 12 112,20 zł brutto | 109,10 zł |
Zmniejszenie może wynieść 989,41 zł. Powyżej drugiego progu wypłata jest zawieszana
Przy przychodzie przekraczającym 6522 zł, ale nie wyższym niż 12 112,20 zł, ZUS zmniejsza świadczenie o kwotę przekroczenia niższego progu. W miesięcznym przykładzie osoba z wcześniejszą emeryturą, która uzyska 6800 zł brutto przychodu uwzględnianego w rozliczeniu, przekroczy limit o 278 zł. O taką kwotę zmniejszone zostanie jej świadczenie. Obliczenie dotyczy przychodu z dodatkowej aktywności zawodowej, bez doliczania do niego samej emerytury.
Zmniejszenie ma jednak ustawowy sufit. Od 1 marca 2026 roku dla emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi on 989,41 zł miesięcznie. Przy przychodzie 8000 zł przekroczenie niższego progu wyniesie 1478 zł, ale zmniejszenie takiego świadczenia ograniczy się do 989,41 zł. Gdyby emerytura wynosiła 3500 zł brutto, po tym zmniejszeniu pozostałoby 2510,59 zł brutto, przed rozliczeniem podatku i składki zdrowotnej.
Inne maksymalne zmniejszenia dotyczą rent: 742,10 zł dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz 841,05 zł dla renty rodzinnej przysługującej 1 osobie. Po przekroczeniu 12 112,20 zł działa już zasada zawieszenia, a nie ograniczenia potrącenia do jednej z tych kwot. Dokładnie na górnej granicy przez cały czas stosuje się zmniejszenie. Przykładowy przychód 12 200 zł znajduje się powyżej niej. Ostateczne rozliczenie przychodów następuje po zakończeniu roku.
Limity trzeba sprawdzać przy wcześniejszej emeryturze i rencie
W przypadku emerytur ograniczenia dotyczą przede wszystkim osób, które pobierają świadczenie przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. Wynosi on 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Emeryci po osiągnięciu tego wieku mogą co do zasady pracować i pobierać emeryturę bez ograniczenia zarobków progami 70 proc. i 130 proc. Przy rentach trzeba sprawdzić rodzaj uprawnienia. Przepisy dotyczą również świadczeń, takich jak renta socjalna czy emerytura pomostowa, z uwzględnieniem ich szczególnych zasad.
Osobno należy sprawdzić sytuację osoby, której ZUS podwyższa wyliczoną emeryturę do ustawowego minimum. Od marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Art. 87 ust. 5 ustawy przewiduje utratę podwyższenia, gdy odpowiedni przychód przekroczy jego kwotę. Przy świadczeniu wyliczonym na 1800 zł dopłata wynosi 178,49 zł. Przychód z pracy w wysokości 500 zł przekracza tę dopłatę, więc może wpłynąć na wypłatę mimo pozostawania daleko poniżej limitu 6522 zł.
Również kontynuowanie zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy bez rozwiązania stosunku pracy przed rozpoczęciem pobierania emerytury podlega odrębnej regule z art. 103a. W takim przypadku zawieszenie wypłaty nie zależy od przekroczenia grudniowego progu. Natomiast osoba po osiągnięciu powszechnego wieku, która ma także prawo do własnej emerytury, a pobiera korzystniejszą rentę rodzinną, może korzystać z wyłączenia limitów opisanego przez ZUS. Dlatego przed porównywaniem kwot trzeba ustalić, jakie świadczenie rzeczywiście jest wypłacane.
Do limitu liczy się przychód brutto, również z kilku miejsc pracy
Ustawa odnosi się do przychodów z określonej aktywności zawodowej, między innymi zatrudnienia, umów zlecenia i prowadzenia pozarolniczej działalności. Uwzględnia również odpowiednią pracę wykonywaną za granicą. Przy etacie punktem odniesienia jest kwota brutto, a nie przelew po potrąceniu podatku i składek. Przychody podlegające rozliczeniu trzeba zsumować. Osoba pracująca u 2 pracodawców nie dostaje osobnego limitu dla każdej umowy, choćby jeżeli żadna z pojedynczych wypłat nie przekracza 6522 zł.
W grudniu uwagę trzeba zwrócić na premie, nagrody i dodatkowe wynagrodzenia, które wchodzą do rozliczanego przychodu. Do ustawowego katalogu zaliczają się także między innymi wynagrodzenie chorobowe oraz zasiłki chorobowy, macierzyński i opiekuńczy. Sam brak składek społecznych z konkretnej umowy, wynikający np. z ubezpieczenia z innego tytułu, nie przesądza o pominięciu zarobku. ZUS opisuje sytuacje, w których taki przychód również powoduje zmniejszenie albo zawieszenie świadczenia.
Przy działalności gospodarczej stosuje się inną zasadę niż proste zsumowanie wystawionych faktur. Art. 104 ust. 1a wskazuje przychód stanowiący podstawę wymiaru składek społecznych. ZUS wyjaśnia też, jak ustalać go u osoby, która ze względu na swoje uprawnienia nie opłaca takich składek obowiązkowo. Przedsiębiorca powinien więc sprawdzić adekwatną podstawę, zamiast porównywać z limitem obrót firmy lub dochód podatkowy. To właśnie ta informacja będzie potrzebna do oświadczenia dla ZUS.
Na Mazowszu mieszka najwięcej pracujących emerytów
Raport ZUS „Pracujący emeryci – XII 2025”, opublikowany w maju 2026 roku, pokazuje, iż w całej Polsce pracowało 879,5 tys. osób z ustalonym prawem do emerytury, objętych ubezpieczeniem zdrowotnym z innego tytułu niż samo pobieranie świadczenia. Na województwo mazowieckie przypadało 16,5 proc. tej grupy, najwięcej w kraju. W regionie na 1000 osób pobierających emeryturę przypadało 166 pracujących emerytów, przy średniej krajowej wynoszącej 137.
Raport obejmuje osoby w różnym wieku. W całej badanej grupie 96,8 proc. osiągnęło już powszechny wiek emerytalny, więc przy ocenie limitów trzeba uwzględnić tę różnicę. Dla mieszkańców Warszawy i pozostałych miejscowości Mazowsza, których ograniczenia dotyczą, ZUS udostępnia formularz EROP, czyli oświadczenie o osiąganiu przychodu. Można nim zgłosić podjęcie pracy oraz zamiar uzyskiwania przychodu w innej wysokości niż wcześniej podana. Formularz jest dostępny również w eZUS.
Przed grudniową wypłatą sprawdź premię i przygotuj rozliczenie
Osoba pobierająca wcześniejszą emeryturę lub rentę powinna najpierw ustalić z kadrami, jaka kwota przychodu zostanie wykazana dla ZUS. Przy wynagrodzeniu blisko 6522 zł znaczenie może mieć dodatkowa premia lub zarobek z drugiej umowy. Warto porównać przewidywaną sumę z oboma progami i sprawdzić, czy wcześniejsze oświadczenie o przychodach przez cały czas odpowiada sytuacji. Kadry mogą przygotować dane, ale obowiązek poinformowania ZUS spoczywa również na świadczeniobiorcy.
Po zakończeniu roku trzeba zadbać o dokumentację do corocznego rozliczenia, przekazywaną co do zasady do końca lutego następnego roku. Pracownik przedstawia zaświadczenie zakładu pracy, a osoba prowadząca działalność odpowiednie oświadczenie. ZUS zaleca wykazanie przychodów w podziale na miesiące. Pozwala to porównać wariant miesięczny i roczny oraz zastosować korzystniejsze rozliczenie. Jedna wysoka wypłata przy znacznie niższych zarobkach w pozostałych miesiącach może dać inny wynik niż regularne przekraczanie granicy.
Przy rozliczaniu 2026 roku nie należy stosować grudniowego progu do wcześniejszych miesięcy. W ciągu roku limity zmieniały się kilka razy, a od grudnia nowa kwota przejdzie również na styczeń i luty 2027 roku. Znaczenie ma także moment osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Osoba, która skończyła go w trakcie roku, powinna sprawdzić rozliczenie przychodów z miesięcy poprzedzających ten moment, zamiast zakładać, iż ukończenie odpowiedniego wieku usuwa wszystkie wcześniejsze obowiązki.
Zgłoszenia przychodu nie warto odkładać, bo późniejsze rozliczenie może zakończyć się żądaniem zwrotu nienależnie wypłaconych pieniędzy. Art. 138 ust. 5 ustawy przewiduje, przy powiadomieniu ZUS o przychodzie, rozliczenie zwrotu za nie więcej niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok wydania decyzji. W pozostałych przypadkach okres może objąć 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok decyzji. Kopia oświadczenia i potwierdzenie jego złożenia ułatwiają później wykazanie, kiedy urząd został poinformowany.















