ZUS wyśle pisma do 6,3 mln seniorów. Na reakcję będzie tylko miesiąc

Zdjęcie: ZUS/ screen yt ZUS/ screen yt

Na początku października ZUS ma rozpocząć wysyłkę decyzji dotyczących dodatkowego świadczenia. Dokumenty trafią do osób, którym przyznano tegoroczną czternastkę. W piśmie znajdzie się dokładne wyliczenie świadczenia oraz potrąceń. jeżeli senior uzna, iż ZUS popełnił błąd, nie powinien odkładać dokumentu na później – od doręczenia decyzji zaczyna biec miesięczny termin na odwołanie.

ZUS zakończył wypłatę czternastek

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował 25 września, iż główna akcja wypłaty 14. emerytur za 2026 rok została zakończona.

Świadczenia trafiły do niemal 6,3 mln emerytów i rencistów, a łączna wartość przyznanych czternastek przekroczyła 9,2 mld zł brutto. Do wypłaty pozostały jeszcze świadczenia dla osób pobierających świadczenia przedemerytalne – mają otrzymać je najpóźniej 1 października.

Czternastka była wypłacana automatycznie wraz z podstawową emeryturą lub rentą. Nie trzeba było składać żadnego wniosku.

Teraz ZUS przechodzi do kolejnego etapu.

Seniorzy dostaną decyzje z dokładnym wyliczeniem

Jak informuje Wirtualna Polska, na początku października ZUS rozpocznie wysyłkę decyzji dotyczących tegorocznej 14. emerytury. Dokumenty mają trafić do około 6,3 mln osób, które otrzymały świadczenie.

W decyzji senior znajdzie przede wszystkim wysokość przyznanej czternastki brutto oraz informacje o potrąceniach.

Z dodatkowego świadczenia pobierana jest m.in. składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz – zależnie od sytuacji podatkowej konkretnej osoby – zaliczka na PIT. Dlatego kwota widoczna na rachunku bankowym mogła być niższa od kwoty brutto wskazywanej w mediach.

Pismo pozwoli więc dokładnie sprawdzić, w jaki sposób ZUS doszedł do wypłaconej kwoty.

Pełna czternastka wynosiła 1978,49 zł

W 2026 roku pełna wysokość 14. emerytury wyniosła 1978,49 zł brutto, czyli tyle, ile najniższa emerytura obowiązująca od marca.

Pełną kwotę otrzymały osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekraczała 2900 zł brutto.

Przy wyższych świadczeniach zastosowano zasadę „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, iż za każdą złotówkę powyżej progu 2900 zł czternastka była zmniejszana o złotówkę.

Przykładowo osoba ze świadczeniem podstawowym w wysokości 3500 zł brutto przekracza próg o 600 zł. Jej czternastka wyniosła więc 1378,49 zł brutto.

Nie każdy miał prawo do dodatkowej wypłaty

ZUS nie wypłacał czternastki, o ile po zastosowaniu zasady „złotówka za złotówkę” jej wysokość byłaby niższa niż 50 zł brutto.

W praktyce oznaczało to, iż świadczenia nie otrzymały osoby z emeryturą lub rentą wyższą niż 4828,49 zł brutto.

Znaczenie miała również sytuacja świadczeniobiorcy na koniec sierpnia.

Czternastka nie przysługiwała osobom, które na dzień poprzedzający miesiąc wypłaty miały zawieszone prawo do podstawowej emerytury lub renty. Mogło to dotyczyć m.in. niektórych osób dorabiających przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.

ZUS może później ponownie sprawdzić prawo do pieniędzy

W decyzji może pojawić się również informacja o możliwości ponownego ustalenia prawa do czternastki.

Ma to znaczenie przede wszystkim w sytuacji, gdy wysokość podstawowej emerytury lub renty zależy od późniejszego rozliczenia przychodów.

Jeżeli po takim rozliczeniu okaże się, iż na 31 sierpnia 2026 roku podstawowe świadczenie powinno być zawieszone, ZUS może ponownie ocenić prawo do czternastej emerytury. W określonych przypadkach może to prowadzić do ustalenia kwoty świadczenia pobranego nienależnie.

Nie oznacza to jednak, iż każdy senior otrzymujący decyzję musi obawiać się zwrotu pieniędzy. Dla zdecydowanej większości będzie to zwykłe formalne potwierdzenie sposobu obliczenia wypłaty.

Nie zgadzasz się z decyzją? Jest konkretny termin

Najważniejsza informacja znajduje się na końcu dokumentu.

Jeżeli świadczeniobiorca uważa, iż ZUS nieprawidłowo wyliczył wysokość czternastki albo niesłusznie ocenił jego sytuację, może odwołać się od decyzji.

Na złożenie odwołania jest miesiąc od dnia doręczenia decyzji, a nie miesiąc od daty jej wystawienia.

Odwołanie kieruje się do adekwatnego sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych – ale składa się je za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji w takich sprawach jest wolne od opłat.

Jeżeli ZUS po analizie odwołania uzna racje świadczeniobiorcy, może sam zmienić lub uchylić swoją decyzję. W przeciwnym razie przekaże sprawę do sądu.

Uwaga na sposób wysyłania dokumentów do ZUS

W 2026 roku zmieniły się również zasady elektronicznej korespondencji z Zakładem.

ZUS przypomina, iż pisma wysyłane przez zwykłe konto ePUAP nie są już uznawane za skutecznie wniesione. W formie elektronicznej można korzystać m.in. z e-Doręczeń lub portalu PUE/eZUS.

Ma to szczególne znaczenie właśnie przy sprawach z ustawowym terminem. Wysłanie pisma niewłaściwą drogą może oznaczać problem z zachowaniem terminu.

Pisma zaczną trafiać do seniorów w październiku

Osoby, które we wrześniu dostały 14. emeryturę, powinny więc w najbliższych tygodniach zwracać uwagę na korespondencję z ZUS.

Dokument warto przeczytać choćby wtedy, gdy wypłacona kwota wydaje się prawidłowa. Pozwoli sprawdzić kwotę brutto, potrącenia oraz podstawę wyliczenia świadczenia.

A jeżeli coś się nie zgadza, nie warto odkładać sprawy. Miesięczny termin na odwołanie zaczyna biec od momentu doręczenia decyzji.