Opolski rzecznik ZUS informuje, iż na Opolszczyźnie jest coraz mniej wypadków przy pracy. Oznacza to jednocześnie, iż instytucja rzadziej wypłaca odszkodowania.
Już w marcu 2026 roku zmieni się stawka za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. „Wycena” zmienia się w marcu każdego roku. Natomiast kwota za procent od lat rośnie. Wciąż aktualna stawka obowiązuje od kwietnia 2025 r. do końca marca 2026 r., a wynosi 1636 zł. Wcześniej było to 1431 zł za procent, a jeszcze na przełomie lat 2023/2024 procent odszkodowania był wyceniony na 1269 zł.
Rzecznik ZUS w Opolskim: mniej wypadków przy pracy
– W mijającym 2025 roku w województwie opolskim wypłaciliśmy 535 jednorazowych odszkodowań za wypadek przy pracy. A na rachunki bankowe poszkodowanych przekazaliśmy ponad 5 milionów 939 tysięcy złotych – przekazuje Sebastian Szczurek, rzecznik ZUS w województwie opolskim.
Dodaje, iż liczby te są niższe od danych za 2024 rok.
– Wówczas wydaliśmy decyzję od przyznaniu 568 jednorazowych odszkodowań, na kwotę 6 milionów 154 tysięcy złotych – przypomina rzecznik. – Cieszy to, iż w naszym regionie jest coraz bezpieczniej przy stanowiskach pracy i mniej osób ulega wypadkom.
Wypadek przy pracy. Komu należy się odszkodowanie?
Jednorazowe odszkodowanie przysługuje osobie, której forma umowy o pracę jest powiązana
z opłacaniem składek na ubezpieczenie wypadkowe w ZUS. W związku z tym o jednorazowe odszkodowanie
po wypadku mogą wnioskować głównie zatrudnieni na „etacie”, czyli na podstawie umowy o pracę.
– Natomiast po rekompensaty sięgają również osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą – mówi Sebastian Szczurek.
Dodaje, iż świadczenie przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem wypadkowym, które z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznały uszczerbku na zdrowiu.
– W niektórych przypadkach mogą otrzymać odszkodowanie choćby dwa razy, gdy stan zdrowia pogorszył się o co najmniej 10 proc. i jest następstwem wcześniejszego wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Prawo do odszkodowania mają też uprawnieni członkowie rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej – wylicza rzecznik ZUS.
Sebastian Szczurek przypomina także, iż wysokość jednorazowego odszkodowania zmienia się co roku i jest uzależniona od procentowego uszczerbku na zdrowiu.
– Ten określa lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS po zakończeniu leczenia lub rehabilitacji – tłumaczy.
Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu to równowartość 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Miedzy kwietniem 2025 r. a marcem 2026 r. za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu zgłaszający otrzyma 1636 zł.
Poszkodowany musi złożyć wniosek
Poszkodowany musi o świadczenie złożyć wniosek razem z protokołem powypadkowym lub kartą wypadku i dokumentacją opisującą okoliczności i przyczyny wypadku sporządzoną przez pracodawcę.
Podstawę do przelewu pieniędzy na konto stanowią:
- prawidłowo wypełnione dokumenty,
- wypełnione przez lekarza zaświadczenie o stanie zdrowia (OL-9) wnioskodawcy potwierdzające zakończenie leczenia i rehabilitacji poszkodowanego.
O przyznaniu bądź odmowie prawa do odszkodowania ZUS powiadomi w decyzji, którą powinien wydać do 14. dni od uprawomocnienia się orzeczenia lekarza orzecznika ZUS lub wyjaśnienia ostatniej okoliczności w sprawie. Od decyzji można się odwołać w ciągu miesiąca od dnia jej doręczenia.
Dokumenty potrzebne do wypłacenia jednorazowego odszkodowania w imieniu poszkodowanego powinien złożyć pracodawca (płatnik składek).
Osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą to zrobić osobiście, pisemnie lub ustnie do protokołu w dowolnej placówce ZUS albo wysłać dokumenty drogą pocztową.
Tym osobom kartę wypadku sporządzi ZUS. Wniosek o odszkodowanie rozpatruje jednostka ZUS adekwatna ze względu na miejsce zamieszkania osoby, która uległa wypadkowi.
Jest wyjątek
Zdarzają się także wyjątkowe sytuacje, gdzie ZUS wypłaci odszkodowanie osobom, za które nie jest odprowadzana składka wypadkowa.
– Dotyczy to np. ucznia, który uległ wypadkowi na lekcji wychowania fizycznego – podaje przykład rzecznik. – Jednak w takiej sytuacji wypłata odszkodowania zależy od tego, czy z tytułu tego wypadku zostanie orzeczona całkowita niezdolność do pracy – przekazuje Sebastian Szczurek.
Jeżeli lekarz orzecznik ZUS ustali tylko sam uszczerbek na zdrowiu bez całkowitej niezdolności do pracy, to odszkodowania ZUS nie wypłaci.
Wypadki w szczególnych okolicznościach dotyczą też np. ławnika w sądzie, czy wolontariusza.
– To mogą być też wypadki, gdy ratujemy czyjeś życie i zdrowie od grożącego niebezpieczeństwa jak powódź, pożar itp. – podsumowuje Szczurek.
***
Odważne komentarze, unikalna publicystyka, pasjonujące reportaże i rozmowy – czytaj w najnowszym numerze tygodnika „O!Polska”. Do kupienia w punktach sprzedaży prasy w regionie oraz w formie e-wydania
