Latał nad Piotrkowem i woził skoczków spadochronowych. Hałasował, co szczególnie drażniło mieszkańców domów jednorodzinnych we wschodniej części miasta, a także Poniatowa, Zalesic, Witowa. Nazywali go „bombowcem”. Któregoś razu spadł i rozbił się o ziemię. Na miejscu zginęły dwie osoby – pilot i pasażerka samolotu.
3 września 2022 roku Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych w swojej witrynie internetowej zamieściła komunikat o wypadku (publikujemy wybrane fragmenty):
Według wstępnych ustaleń w dniu wypadku na lotnisku w Piotrkowie Trybunalskim (EPPT) odbywały się skoki spadochronowe z samolotu SKYVAN o znakach rozpoznawczych SP-HIP, organizowane przez firmę Skyvan Service.
Podczas operacji, po zrzuceniu skoczków, w trakcie podejścia do lądowania, samolot zderzył się z ziemią z dużym kątem pochylenia na nos i znacznym przechyleniem. Pilot i pasażerka ponieśli śmierć na miejscu zdarzenia, a samolot został zniszczony.
PKBWL powiadomiła o zdarzeniu Kanadę jako państwo projektu i producenta samolotu, USA jako państwo producenta silników oraz EASA. Wymienione państwa wyznaczyły pełnomocnych przedstawicieli, którzy biorą udział w badaniu i między innymi mają prawo wyznaczyć swoich doradców technicznych reprezentujących producentów samolotu i silników.
Aktualnie PKBWL gromadzi wszelkie materiały, które mogą mieć związek z wypadkiem. W dalszej kolejności materiały te zostaną przeanalizowane w celu określenia przyczyn i czynników sprzyjających zaistnieniu wypadku.
Komisja nie orzeka co do winy i odpowiedzialności, a badanie zdarzenia prowadzone jest jedynie w celu zapobiegania wypadkom i incydentom w przyszłości, w związku z czym PKBWL nie jest zobowiązana do stosowania prawnej procedury dowodowej, obowiązującej inne organy.
Rozpoczął się etap gromadzenia danych, dowodów oraz ich analiza. Jeszcze w tym samym roku komisja podzieliła się wstępnymi ustaleniami dotyczącymi zdarzenia zawartymi w 10-stronicowym raporcie wstępnym.
Kluczowe wnioski:
Dnia 3 września 2022 r. na lotnisku w Piotrkowie Trybunalskim (EPPT) odbywały się skoki spadochronowe z samolotu SKYVAN SC-7 organizowane przez SKYVAN SERVICE. W 12 wylocie w tym dniu, po zrzuceniu skoczków samolot zaczął się zniżać do lądowania. Po wyjściu na prostą do lądowania pilot zgłosił, iż pozostało mu półtorej minuty do progu pasa startowego 03. Kierujący lotami wydał zgodę na lądowanie, którą pilot potwierdził. Około godziny 14:16 (LMT) samolot przeszedł na wznoszenie, następnie zwolnił i zmieniając kierunek lotu, przeszedł do lotu nurkowego i zderzył się z ziemią w pobliżu lotniska (Rys.1). W wyniku zderzenia pilot i pasażerka ponieśli śmierć na miejscu, a samolot został całkowicie zniszczony.
SKYVAN SC-7 jest lekkim dwusilnikowym samolotem transportowym o konstrukcji metalowej. Jest to górnopłat zastrzałowy z podwójnym statecznikiem pionowym i sterem kierunku o podwoziu trzypunktowym z przednim kołem. Kadłub ma przekrój kwadratowy i nie jest hermetyzowany. Samolot zaprojektowany został do operowaniaz lotnisk o nieutwardzonej nawierzchni i pilotowania przez jednego pilota. Dostęp do przestrzeni ładunkowej odbywa się przez rampę znajdującą się w tylnej części kadłuba. Samolot wyposażony w podwójny układ sterowania.
Ostatnia faza lotu. Screen / źródło: PKBWL, nr zdarzenia 2022/5134. Kliknij, aby powiększyć.Numer seryjny: SH.1962, rok produkcji: 1978 r., producent: Short Brothers PLC, poświadczenie przeglądu zdatności do lotu (ARC) ważne do: 17.09.2022 r.
Świadectwo rejestracji wydane w dniu 07.10.2019 r. Świadectwo zdatności do lotu wydane w dniu 17.09.2020 r. Świadectwo zdatności w zakresie hałasu wydane w dniu 29.05.2020 r.
Pilot i pasażerka mieli prawidłowo zapięte pasy bezpieczeństwa. W trakcie zdarzenia nie doszło do pożaru. Charakter zderzenia wykluczał szanse pilota i pasażerki na przeżycie.
Raport ostateczny
Dokument końcowy będący efektem prac komisji posiada datę 17 września 2026 r. Zawiera 32 strony. Można się z nim zapoznać: > tutaj. Najważniejsze, wybrane ustalenia:
Pilot: mężczyzna, lat 44. Licencja: CPL(A) i SPL – licencja pilota szybowcowego. Nalot ogólny: około 3000 h, w tym: na samolotach 1500 h, na szybowcach 1500 h. Nalot na SC-7 Skyvan około 190 h. Orzeczenie lotniczo-lekarskie – klasa I bez ograniczeń, ważne do 11 listopada 2022 r. Odpoczynek w ciągu ostatnich 48 h przed wypadkiem: pilot miał zapewniony odpoczynek w warunkach domowych. Znajomość lotniska: pilot bardzo dobrze znał lotnisko EPPT, był członkiem Aeroklubu Ziemi Piotrkowskiej i systematycznie wykonywał loty na lotnisku w Piotrkowie Trybunalskim. Pilot dodatkowo posiadał Świadectwo Kwalifikacji skoczka spadochronowego PJ, pilota ultralekkiego statku powietrznego i pilota paralotni. W dniu zdarzenia pilot wykonywał skoki spadochronowe jako pilot tandemu. Skoki były wykonane w 2, 5 i 8 wylocie. W drugim wylocie skoczył w tandemie z pasażerką, która później zginęła wraz z nim w wypadku. Nie znaleziono dowodów na to, iż jakakolwiek choroba, niezdolność do działania lub czynniki fizjologiczne wpłynęły na czynności pilota. Pilot nie był pod wpływem alkoholu lub innych substancji upośledzających jego działanie.
Usterki statku powietrznego: nie przedstawiono wykazu odłożonych usterek. W zebranych po wypadku dokumentach statku powietrznego nie występowały wpisane nieusunięte usterki. Świadkowie oraz wcześniej lecący pilot nie zgłaszali jakichkolwiek zauważonych w trakcie lotów w dniu wypadku nieprawidłowości w działaniu statku powietrznego. Ekspertyza silników i regulatorów śmigieł nie wykazała niesprawności silników i regulatorów przed wypadkiem. Silniki były sprawne.
Pogoda nie miała wpływu na przebieg zdarzenia.
Miejsce wypadku. Screen / źródło: PKBWL, nr zdarzenia 2022/5134. Kliknij, aby powiększyć.W dniu wypadku samolot Skyvan wykonał 11 wylotów na zrzut skoczków spadochronowych i nie było żadnych informacji o jakichkolwiek nieprawidłowościach lub uwagach do tych wylotów. Przed 12 wylotem nastąpiła zmiana pilota. Według oświadczenia osoby pełniącej obowiązki Kierownika Operacji Lotniczych w dniu zdarzenia zmiana pilota nie była z nim uzgodniona. Pilot zabrał na pokład pasażerkę, która nie występowała jako członek załogi lotniczej ani osoba funkcyjna w organizacji lub osoba zaangażowana w proces wyrzucania skoczków spadochronowych. Nie powiadomiono Kierownika Operacji Lotniczych o dodatkowej osobie na pokładzie.
Służby ratownicze w ciągu kilku minut pojawiły się na miejscu wypadku i zabezpieczyły miejsce zdarzenia. We wraku samolotu ujawniono ciała pilota oraz pasażerki. Ratownicy medyczni potwierdzili, iż osoby znajdujące się w samolocie zginęły wskutek wypadku.
Pilot i pasażerka nie mieli szans na przeżycie. Samolot zderzył się z ziemią z dużą prędkością i pod dużym kątem.
Wnioski końcowe raportu:
1. Pilot posiadał odpowiednią licencję i orzeczenie lotniczo-lekarskie oraz był wypoczęty, aby wykonać lot.
2. Pilot prowadził standardową łączność radiową z odpowiednimi jednostkami ATC oraz kierującym lotami.
3. Nie stwierdzono dowodów, aby na zachowanie pilota wpływ miały niezdolność do pełnienia obowiązków lub czynniki fizjologiczne.
4. Zmiana pilota oraz obecność na pokładzie pasażerki nie była uzgodniona z Kierownikiem Operacji Lotniczych.
5. Statek powietrzny był certyfikowany i wyposażony zgodnie z obowiązującymi przepisami i zatwierdzonymi procedurami.
6. Statek powietrzny posiadał ważne świadectwo zdatności do lotu.
7. Masa i środek ciężkości statku powietrznego mieściły się w przepisowych granicach.
8. Nie stwierdzono dowodów żadnej usterki lub awarii statku powietrznego, która mogłaby się przyczynić do wypadku.
9. Wszystkie powierzchnie sterowe zostały odnalezione, a całość uszkodzeń statku powietrznego można przypisać działaniu znacznych sił udarowych.
10. Uszkodzenia łopat śmigieł świadczyły o tym, iż w chwili zderzenia silniki wytwarzały moc.
11. W dokumentacji statku powietrznego stwierdzono nieprawidłowości dotyczące nalotu oraz liczby lotów.
12. Obsługi statku powietrznego od 29.03.2022 r. do dnia wypadku, zostały poświadczone przez personel; którego uprawnienia do certyfikacji wynikające z licencji na obsługę techniczną statku
powietrznego były poza terminem ważności.
13. Podczas podejścia do lądowania statek powietrzny rozpoczął niekontrolowany skręt w prawo.
14. Mała wysokość nie pozwoliła na wyprowadzenie samolotu z lotu nurkowego.
15. Warunki atmosferyczne nie miały wpływu na wypadek.
Ostatnie dwa zapisy pochodzące z raportu końcowego
Komisja nie określiła przyczyny prawdopodobnego przeciągnięcia samolotu w fazie podejścia do lądowania. Komisja nie wydała zaleceń dotyczących bezpieczeństwa.
→ red.
18.09.2026
• foto: Gazeta Trybunalska
