Wychodzisz w pracy na papierosa? Możesz stracić część wynagrodzenia

portalplock.pl 55 minut temu

Pracodawca może ustalić zasady dotyczące palenia na terenie zakładu pracy. Co więcej, ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych zabrania palenia w pomieszczeniach zakładów pracy, poza palarniami spełniającymi wymagania określone w przepisach. Zakaz obejmuje zarówno tradycyjne wyroby tytoniowe, jak i papierosy elektroniczne.

Państwowa Inspekcja Pracy zaleca, by zasady obowiązujące w firmie znalazły się również w regulaminie pracy. Pozwala to jasno określić, gdzie palenie jest zabronione i jakie konsekwencje grożą za złamanie zakazu. Pracodawca nie ma jednak obowiązku organizowania specjalnego pomieszczenia dla osób palących.

W praktyce oznacza to, iż pracownik nie może samodzielnie wyznaczyć sobie miejsca na papierosa na terenie przedsiębiorstwa ani żądać, by firma udostępniła mu palarnię. Decyzja o jej utworzeniu należy do właściciela lub zarządcy zakładu.

Kara za palenie w miejscu pracy. Ile może wynieść?

Za złamanie ustawowego zakazu palenia grozi grzywna do 500 zł. Taką sankcję przewiduje art. 13 ustawy antytytoniowej. Trzeba jednak odróżnić ją od kar porządkowych, które pracodawca może stosować wobec zatrudnionych na podstawie Kodeksu pracy.

Zgodnie z art. 108 Kodeksu pracy za naruszenie obowiązków pracowniczych możliwe jest zastosowanie określonych sankcji. Ich rodzaj zależy od charakteru przewinienia i okoliczności zdarzenia.

  • Upomnienie – może zostać udzielone za naruszenie ustalonej organizacji i porządku pracy, w tym obowiązujących w firmie zasad dotyczących palenia.

  • Nagana – to kolejna kara porządkowa przewidziana w Kodeksie pracy, stosowana w przypadku naruszenia obowiązków pracowniczych.

  • Kara pieniężna – jest dopuszczalna tylko w przypadkach wymienionych w art. 108 § 2 Kodeksu pracy, między innymi za naruszenie przepisów BHP lub przeciwpożarowych albo nieusprawiedliwione opuszczenie pracy.

Samo złamanie firmowego zakazu palenia nie oznacza zatem, iż pracodawca zawsze może ukarać pracownika potrąceniem pieniędzy. Kara finansowa wymaga spełnienia jednej z przesłanek wskazanych w przepisach. Szef nie może samodzielnie rozszerzać katalogu sytuacji, w których wolno ją zastosować.

Czy pracodawca może obniżyć wypłatę za papierosa?

Kodeks pracy pozwala potrącić z wynagrodzenia prawidłowo nałożoną karę pieniężną. Jej wysokość jest jednak ograniczona. Za jedno naruszenie nie może przekroczyć jednodniowego wynagrodzenia pracownika.

Obowiązuje również limit łączny: suma kar pieniężnych nie może być wyższa niż jedna dziesiąta wynagrodzenia przypadającego do wypłaty po dokonaniu potrąceń wskazanych w ustawie. Pracodawca musi ponadto uwzględnić kwotę wolną od potrąceń określoną w art. 87¹ Kodeksu pracy.

Nie ma więc podstaw do automatycznego odejmowania dowolnej kwoty od pensji za każde wyjście na papierosa. Trzeba rozróżnić formalną karę pieniężną od rozliczenia czasu, w którym pracownik nie wykonywał swoich obowiązków. To dwie różne sytuacje, podlegające odrębnym zasadom.

Czy przerwa na papierosa wlicza się do czasu pracy?

Kodeks pracy przewiduje przerwy, których długość zależy od dobowego wymiaru czasu pracy. Nie ustanawia jednak osobnego, powszechnego prawa do dodatkowych przerw na papierosa. Sam fakt, iż pracownik pali, nie daje mu więc prawa do opuszczania stanowiska poza zwykłymi przerwami.

Zatrudniony może wykorzystać przysługującą mu przerwę na własne potrzeby, o ile przestrzega zasad obowiązujących w zakładzie. jeżeli jednak kilka razy dziennie wychodzi zapalić poza wyznaczonymi przerwami, pracodawca może uznać ten czas za niewliczany do czasu pracy. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje również, iż pracownik może zostać zobowiązany do odpracowania takich przerw.

Nie oznacza to, iż każda osoba paląca automatycznie musi zostawać w pracy dłużej. Znaczenie mają przyjęta organizacja pracy, ustalenia z pracodawcą i rzeczywisty czas nieobecności przy stanowisku. Nie daje to jednak firmie prawa do dowolnego pomniejszania wynagrodzenia.

Jak odwołać się od kary nałożonej przez pracodawcę?

Pracodawca, który chce zastosować karę porządkową, musi przestrzegać procedury określonej w Kodeksie pracy. Przed podjęciem decyzji powinien wysłuchać pracownika. Nie może też ukarać go w dowolnym terminie: kara nie może zostać nałożona po upływie dwóch tygodni od uzyskania informacji o naruszeniu ani po trzech miesiącach od zdarzenia, z uwzględnieniem ustawowych zasad dotyczących nieobecności pracownika.

O zastosowanej karze pracownik musi zostać poinformowany na piśmie. o ile uważa, iż sankcja została nałożona bezpodstawnie lub z naruszeniem przepisów, może w ciągu siedmiu dni od otrzymania zawiadomienia wnieść sprzeciw. W określonych sytuacjach sprawa może następnie zostać skierowana do sądu pracy.

Przy ocenie konsekwencji za palenie w pracy trzeba zatem rozróżnić trzy kwestie: ustawowy zakaz używania wyrobów tytoniowych, zasady organizacji pracy przyjęte przez firmę oraz rozliczanie dodatkowego czasu poza stanowiskiem. Każda z nich może wiązać się z innymi skutkami. Pracodawca ma prawo egzekwować obowiązujące reguły, ale nie może dowolnie karać pracownika ani bez podstawy obniżać jego wynagrodzenia.

Idź do oryginalnego materiału