"Przed wybuchem uczyliśmy się historii Polski". Wspomnienia uczestniczki Powstania Warszawskiego

rdc.pl 2 godzin temu
Zdjęcie: Powstańczyni Warszawska Janina Greenfield-Żbikowska (autor: RDC)


Powstańczyni wspomina sierpień '44

1 sierpnia 2026 r. miną 82 lata od wybuchu Powstania Warszawskiego. Największy zryw niepodległościowy II wojny światowej rozpoczął się 1 sierpnia 1944 roku i trwał 63 dni. W rozmowie z Polskim Radiem RDC tamto lato i ostatnie dni przed wybuchem powstania wspomina sanitariuszka i łączniczka Janina "Hanka" Greenfield-Żbikowska.

Przed powstaniem uczyliśmy się, to były (tajne – przyp. red.) komplety. W takim pokoju, jak ten, tłumaczyli nam, co będzie, o ile my się nie bedziemy uczyć – co z tego, iż będziemy mieli tę wolność, kiedy tu będzie banda idiotów, nie mających pojęcia o historii Polski – wspomina pani Janina.

Rozkaz o rozpoczęciu powstania i godzina "W" zastały Janinę Greenfield-Żbikowską na Powiślu. Tam trafiła do zgrupowania "Krybar". Powstańczyni przywołuje, jak wyglądały pierwsze dni sierpnia w powstańczej Warszawie 1944 roku.

Wszędzie była taka cudowna pogoda w stolicy. A tam lało! Przez pierwsze dni, trzy dni lało nieprawdopodobnie. Jak wreszcie przestało lać, to był upał nie do zniesienia – opowiada bohaterka.

Powstańczyni Warszawska z apelem do młodych

Janina "Hanka" Greenfield-Żbikowska została ranna 5 września 1944. Kula trafiła ją w rękę – konieczna była amputacja. Dziś bohaterka apeluje do młodych o wiarę w siebie i wytrwałość się w dążeniu do celów.

– Być sobą, wierzyć w siebie. choćby jak się człowiekowi coś nie udaje, to nie zniechęcać się, tylko powiedzieć: "Będę walczyć o to, iż jak mi się nie udaje dziś, to może mi się uda jutro". Dużo marzyć, marzyć, jeszcze raz marzyć – mówi Powstańczyni.

82. rocznica Powstania Warszawskiego – obchody

Informacje o rocznicowych wydarzeniach w Warszawie można znaleźć na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego. Co roku najważniejszą datą jest 1 sierpnia – rocznica wybuchu powstania. Najważniejszym momentem tego dnia jest godzina 17:00, gdy – jak co roku – Warszawa zatrzyma się na minutę. Właśnie o tej porze w 1944 roku kryptonim "Godzina «W»" rozpoczął powstańczy zryw. Tego dnia w Muzeum Powstania Warszawskiego będzie można porozmawiać z uczestnikami powstania, a wieczorem na Placu Piłsudskiego, po raz dwudziesty Warszawiacy wspólnie zaśpiewają powstańcze piosenki. 5 sierpnia odbędzie się Marsz Pamięci ofiar cywilnych Powstania Warszawskiego.

Historia Powstania Warszawskiego

W Powstaniu Warszawskim, które trwało 63 dni – od 1 sierpnia do 3 października 1944 roku – zginęło około 18 tysięcy Powstańców, a 25 tysięcy zostało rannych. Ogromne były straty wśród ludności cywilnej – wyniosły około 180 tysięcy osób. Pozostałych przy życiu mieszkańców Warszawy, około 500 tysięcy, wypędzono z miasta, które po powstaniu zostało niemal całkowicie zburzone. Specjalne oddziały niemieckie, używając dynamitu i ciężkiego sprzętu, jeszcze przez ponad trzy miesiące metodycznie niszczyły resztki ocalałej warszawskiej zabudowy. Do niemieckiej niewoli trafiło ponad 15 tysięcy Powstańców, w tym dwa tysiące kobiet, wśród nich niemal całe dowództwo Armii Krajowej.

Idź do oryginalnego materiału